Яаран яаран ирсэн Эх Ороныхоо хөрсөнд хүү нь алхаллаа, агаар нь хуурай сэрүүн, бороо дөнгөж ороод чийг үнэртсэн орчинд би ирлээ. МИАТ-ын шалган дээр зогсох доо " Та Эх oрондоо тавтай морилно уу! " гэж хэлэхийг хэн нэгэнээс хүлээгээд ч байх шиг гэвч рэгистерийн дугаараа бичдээ гэсэн үгнээс өөр юм сонссонгүй. Уг нь бусад оронд аялж явахдаа та АНУ-д тавтай морилно уу! эсвэл Солонгост тавтай морилно уу гэж хэлдэг гэвч манайхан даанч хэлсэнгүй. Юм бүхэн хэвээр өөрчлөгдсөн юм цөөхөн байна аа. Харин хөдөөнөөс орж ирсэн хүмүүс нэлээн их болсон бололтой нуулгүй хэлэхэд нэгэн аймгийн төвд явж байгаа юм шиг сэтгэгдэл нэг хэсэгтээ л төрсөнийг нуух юун. Хар бараан хувцас зонхилж хүмүүс нь ууртай бухимдалтай хэн нэгэнийг хэзээ мөдгүй цохиод унагаах гэж байгаа юм шиг харна. Танидаг хүнийхээ захиасыг дүүд нь өгөх гээд хүлээж байхдаа эргэн тойроныг сайтар ажиглавал энд тэндгүй эв хавгүй баригдсан барилга, гайхалтай нь хуучин оросын угсармалууд шинэ үед баригдсан барилгуудаас өнгө үзэмжээр илүү харагдах нь сүүлийн 20-иод жилд барилгын зарим салбар яаж ард түмэнээ хулхидаж хуурч байсан нь ил тод. Намайг явахад баригдаж байсан барилгуудын будаг, өнгө үзэмж нь аль хэдийн гандах нь гандаж хуурч унах нь хуурч унасан байхад тэртээ жар далаад онд баригдсан барилгууд сайхан хэвээрээ харагдах нь хичнээн сайхан бас гайхмаар. Үл таних залуу ирээд өгөгдсөн барааг авахдаа, " тэр сайхан ороноос яах гэж ирэв ээ" гэж хэлээд мушилзах нь сэтгэлд нэг л хүйтэн санагдаж яагаад ч юм сэгсгэр ч гэсэн ээж минь, сиймхий ч гэсэн гэр минь гэсэн үг бодогдоно. Дэлгүүр зоогийн газараар орохдоо зарим нэгэн хүнд зам тавьж хаалгыг нь барьж өгсөн биш арай л модон хаалгач болчихсонгүй "Баярлалаа" ч гэж хэлэх хүн алга дайрчих шахаад л өнгөрнө. Гудамжаар алхах хүмүүс нь үл инээнэ, бүгд л барайсан тамхи сийгүүлсэн залуусыг харахдаа мөн л дээхэний нэг сайхан дуу болох " Бүсгүй минь чи инээмсэглэж яваарай" гэдэг дууг санаж бүсгүй хүн биш ч арзайтлаа инээж гудамжаар алхаллаа, зарим нэг нь галзуу амьтан явж байна гэж бодсон биз дээ зайлуул. Хаа очиж зарим зоогийн газарын үйлчилгээ сайжирчээ, орчин нь ч сайхан болж, юмны үнэ гэж тэнгэрт хадаж бараг л АНУ-тай амьдралын түвшин адилхан болсоныг хэлэх нь зөв болов уу. Цалингийн түвшин бага манай улсад ийм өндөр өртөгөөр амьдарна гэдэг яамархуу хүнд болох нь зүгээр л наад захын нэг гудамжинаас нь мэдрэгдэнэ. Дээрэм хулгай хүчирхийлэл их болсоныг сануулж төрсөн дүү минь гарт минь хүний нутагт ч барьж үзээгүй "ГАЗ'' гэгч зүйлийг атгуулав. Гайхан асуувал, ахаа санаа зоволтгүй орой болохоор Улаанбаатарт чинь ширэнгэний хууль үйлчилдэг юм ш дээ гэж сургамжилав. Эх орондоо ирээд хоёр хоноход ийм мэдрэмж л төрлөө гэвч сайхан байна аа, олон жил хараагүй дүү нар минь зөндөө том болчихож, ээж аав минь юутай сайхан харагдана, энхрий хайрт минь нүүр дүүрэн жаргалтайяа инээмсэглээд л элэг бүтэн амьдрахын жаргал энэ л юм болов уу даа. Манай Монгол гоё байшин барилга машин тэрэг хөлхөлдөөд л ёстой сайхан болсон байна уу? хөгжсөн байна уу гэж хүн асуулаа..................байшин машиндаа бус эрчүүд нь бүсгүйчүүддээ ядаж хаалгыг нь онгойлгоод өгдөг, хүмүүс нэг нэгэндээ хараал бус хайртай, баярлалаа, баяртай, уучлаарай, гэх эелдэг үгнүүд хэлж зөв сайхан харьцааг амьдралдаа хэрэгжүүлж сурсан цагт улс эх орон хөгжинө өө, тэрнээс биш сүхбаатарын талбайд байх хэдэн буудалаар яаж эх ороны хөгжилийг тодорхойлох вэ дээ. Ухаант залуус минь ухаарч ойлгоно биз дээ,           Аав ээжийнхээ дэргэд, амраг хайртынхаа хажууд эх орондoo хүү нь жаргалтай байна аа, эх орон минь сайхан байна.